Biologieles of identiteitscursus? Het TNN-doeboek slaat compleet door
19 juli 2026
Er zijn van die momenten waarop je denkt: iemand heeft per ongeluk een activistisch manifest in de lerarenkamer gelegd en het voor lesmateriaal aangezien.
Welkom bij het Genderdoeboek voor Scholen van Transgender Netwerk Nederland.
De bedoeling klinkt nog sympathiek: minder pesten, meer respect, veilige scholen. Prima. Daar is ongeveer iedereen voor. Maar zodra je de pagina's openslaat, blijkt het niet te gaan over een gewoon antipestbeleid. Het gaat over het herschrijven van basisbegrippen uit de biologie.
"Genderidentiteit is het echte geslacht"
Ja, dat staat er echt.
Volgens het doeboek moeten cisgender leerlingen opgroeien met de kennis dat iemands genderidentiteit het echte geslacht is. Niet: "er bestaan verschillende opvattingen". Niet: "we behandelen iedereen respectvol". Nee, gewoon als uitgangspunt.
Dat is nogal een stap voor een biologieles.
Want in de biologie wordt geslacht niet bepaald door gevoelens, voorkeuren of zelfidentificatie, maar door reproductieve kenmerken. Je kunt daar filosofisch van alles over vinden, maar doen alsof die discussie niet bestaat en één ideologische positie als feit presenteren, is geen onderwijs meer. Dat is catechese met een regenboogkaft.
Weg met mannelijk en vrouwelijk
Het wordt nog mooier.
Het doeboek adviseert docenten om niet meer te spreken over het mannelijk en vrouwelijk voortplantingssysteem. In plaats daarvan moeten we het hebben over "mensen met een penis" en "mensen met een baarmoeder".
Dus de biologieleraar die dertig jaar lang keurig uitlegde hoe voortplanting werkt, mag voortaan eerst een taalkundige hindernisbaan afleggen voordat hij bij de eicel aankomt.
De ironie: om zogenaamd stereotypen te vermijden, wordt de les ingewikkelder gemaakt voor álle kinderen.
En dan de kleedkamers
Hier wordt het pas echt interessant.
TNN erkent zelf dat privacy bij het omkleden een gevoelig onderwerp is. Vervolgens komt de oplossing: wijs een kleedruimte aan voor leerlingen die zich als jongen identificeren, één voor leerlingen die zich als meisje identificeren, plus een uniseks ruimte.
Met andere woorden: toegang tot de seksegescheiden kleedkamer wordt gekoppeld aan zelfidentificatie.
Dat is niet hetzelfde als "de wet verplicht dit". Het doeboek presenteert een activistisch beleidsmodel als vanzelfsprekende standaard, terwijl scholen in werkelijkheid meerdere belangen moeten afwegen: gelijke behandeling, privacy, veiligheid en lichamelijke integriteit van álle leerlingen.
Het alternatief is verrassend simpel
Je hebt geen ideologisch doeboek nodig om kinderen fatsoenlijk met elkaar te laten omgaan.
Je hebt nodig:
- een stevig antipestbeleid;
- duidelijke regels tegen intimidatie;
- respect voor verschillen;
- ruimte voor jongens die willen dansen en meisjes die willen voetballen;
- privacyvoorzieningen voor leerlingen die daar behoefte aan hebben.
Dat laatste is de kern. Een kind dat niet in traditionele rollen past, hoeft niet te horen dat het "eigenlijk" een ander geslacht is. Misschien is het gewoon een kind dat van andere dingen houdt. Dat was ooit precies de boodschap van emancipatie: je interesses bepalen niet je identiteit.
Het TNN-doeboek draait dat om. Eerst komt het label, daarna pas het kind.
En dat is precies waarom zoveel ouders, docenten en burgers denken: dit gaat niet meer over respect, dit gaat over het binnensmokkelen van een omstreden ideologie in de klas onder het mom van inclusie.
Kinderen verdienen beter dan een biologieles die bang is om het woord "vrouwelijk" te gebruiken.