Afkorting · Identiteit
FTM
Female to Male — van vrouw naar man.
3 min leestijd · bijgewerkt mei 2026
FTM (soms ook F2M) beschrijft mensen die bij hun geboorte als vrouw werden aangemerkt (AFAB) en transitioneren naar een mannelijke rol of presentatie. In moderne taal-bevestigende context: TGM (transgender man). Gender-kritische auteurs spreken van TIF (Trans-Identified Female). De afkorting wordt gebruikt in zowel medische als sociale contexten.
Volgens de Cass Review meldden meerdere landen een geleidelijke verschuiving naar een overwicht van jongeren die bij de geboorte als meisje zijn geregistreerd (bron). Bij de Britse genderkliniek GIDS begon het aantal verwijzingen vanaf 2014 exponentieel te groeien (bron). Die kliniek is op 31 maart 2024 gesloten (bron).
Kritische analyse
De Cass Review beschrijft de sterke stijging van het aantal verwijzingen vanaf 2014 en de verschuiving in de verhouding tussen jongens en meisjes. In Canadese en Nederlandse gegevens overtroffen bij kinderen de als jongen geregistreerden nog altijd de als meisje geregistreerden, terwijl de verhouding in de adolescentie omsloeg (bron). Over de oorzaken bestaat geen zekerheid. Genderkritische auteurs noemen onder meer sociale druk, autisme-comorbiditeit en ROGD als mogelijke verklaringen.
Gerelateerd
Politieke functie van de afkorting
Een afkorting als FTM is geen taalkundige uitvinding maar een politiek instrument. Wie de afkorting hanteert, signaleert tegelijk de aanvaarding van het bijbehorende ideologische kader: identiteit gaat boven biologie, zelfverklaring boven diagnose, taal boven werkelijkheid. Wie weigert mee te schrijven, krijgt het verwijt achterhaald of haatdragend te zijn.
Het verzet tegen die druk komt niet uit conservatieve hoek alleen. Lesbische organisaties, sportbonden, vrouwenrechtenorganisaties en clinici tekenen verzet aan tegen het opschuiven van categoriegrenzen. De afkorting zelf wordt vaak verdedigd met het argument van inclusie, maar in de praktijk dwingt ze tot het loslaten van categorieën die juist beschermend werken — voor vrouwen, voor lesbiennes, voor kinderen.
Medische context en het bewijs
De Cass Review (2024) concludeerde dat er onvoldoende of tegenstrijdig bewijs is over de effecten van puberteitsremmers en dat goed bewijs over de langetermijnuitkomsten van hormoonbehandeling ontbreekt (bron). NHS England maakte puberteitsremmers niet langer routinematig beschikbaar binnen de Britse genderzorg voor kinderen en jongeren (bron). Ook andere rapporten stelden het bewijs ter discussie; zie hieronder.
In maart 2024 publiceerde Environmental Progress uitgelekte interne berichten van WPATH uit de periode 2021 tot 2024 (de WPATH Files). Volgens Environmental Progress tonen die berichten dat leden zich ervan bewust zijn dat kinderen en adolescenten de levenslange gevolgen van behandeling niet kunnen overzien (bron).
Gevolgen voor het publieke debat
Het uitbreiden van afkortingen is niet kosteloos. Elke nieuwe letter komt met een claim op erkenning in wetgeving, onderwijs en zorg. Zonder bewijs voor de onderliggende categorie wordt beleid gevoerd alsof het bewijs er wel is. Wie vragen stelt, krijgt geen inhoudelijk antwoord maar morele veroordeling.
Taal stuurt beleid. Wie de afkorting aanvaardt, aanvaardt impliciet de claim dat alle erin gevatte identiteiten gelijkwaardig en wetenschappelijk gefundeerd zijn. Dat is een politieke claim, geen taalkundige. Kritiek op een afkorting is geen kritiek op individuen — het is kritiek op een framework dat steeds verder buiten het bereik van debat geplaatst wordt.
Internationale heroverweging
Verschillende landen hebben de afgelopen jaren de bewijsbasis onder medische behandeling van minderjarigen onderzocht. De gemeenschappelijke noemer in de hieronder genoemde rapporten: het bewijs over de effecten is zwak of onvoldoende.
Cass Review (2024). Review in opdracht van NHS England, uitgevoerd door Hilary Cass en gepubliceerd op 10 april 2024. De Cass Review noemt de zorg voor jongeren met genderdysforie een terrein met "opmerkelijk zwak bewijs" (vertaald) (bron). NHS England maakte puberteitsremmers niet langer routinematig beschikbaar binnen de Britse genderzorg voor kinderen en jongeren (bron).
SBU — Zweden (2022). Het Zweedse agentschap voor medische beoordeling (SBU) vond in rapport 342 van 22 februari 2022 het bewijs onvoldoende om effecten van puberteitsremmers en cross-sex hormonen op genderdysforie en psychosociaal welzijn te beoordelen; SBU doet zelf geen aanbevelingen (bron). Socialstyrelsen schreef in december 2022 dat de risico's van puberteitsremmers en genderbevestigende behandeling op groepsniveau waarschijnlijk zwaarder wegen dan de voordelen en dat behandeling alleen in uitzonderlijke gevallen kan (bron).
NICE — Verenigd Koninkrijk (2020). De NICE-reviews over puberteitsremmers (9 studies) en cross-sex hormonen (10 studies) uit oktober 2020 beoordeelden alle resultaten als zeer lage zekerheid (bron).
COHERE — Finland (2020). De Cass Review schrijft dat de Zweedse en de Finse richtlijn afwijken van andere richtlijnen door aan te bevelen puberteitsremming alleen binnen een onderzoeksprotocol of onder toezicht van een onderzoekskliniek te geven (bron).
UKOM — Noorwegen (2023). Ukom publiceerde op 9 maart 2023 zijn rapport en beval aan puberteitsremmers en hormonale en chirurgische behandeling voor kinderen en jongeren als "utprøvende behandling" te definiëren (bron).
WPATH Files (2024). Environmental Progress publiceerde in maart 2024 uitgelekte interne WPATH-berichten uit 2021 tot 2024. Volgens Environmental Progress tonen die berichten dat leden zich ervan bewust zijn dat kinderen en adolescenten de levenslange gevolgen van behandeling niet kunnen overzien (bron).